Voorkooprecht

Je zal het maar meemaken, je staat op het punt om een leuk huis een te kopen en de makelaar meldt je dat er een voorkooprecht rust op het huis. Zelf weet je niet goed wat dit betekent en er daagt een licht vorm van paniek op. Dat dit (vaak) niet nodig is, lees je in ons blogartikel over voorkooprechten.

Wat zijn voorkooprechten?

Het voorkooprecht geeft aan de persoon of de instantie die het voorkooprecht geniet, het recht om een onroerend goed aan te kopen aan dezelfde prijs en voorwaarden als waaraan iemand anders het zou kunnen aankopen.

Er zijn verschillende soorten voorkooprechten waaraan een pand onderworpen kan worden.

Conventionele voorkooprechten

Conventionele voorkooprechten zijn voorkooprechten die door de eigenaar ten aanzien van een andere partij worden aangegaan.

Een voorbeeld hiervan is een voorkooprecht in de huurovereenkomst. Indien hierin een voorkooprecht wordt bedongen, betekent dit dat de huurder het goed kan aankopen onder dezelfde voorwaarden en aan dezelfde prijs als de kandidaat-koper. Het is dus niet zo dat hij als eerste de kans krijgt om de woning aan te kopen, daarvoor is een voorkeurbeding nodig.

De persoon aan wie het recht van voorkoop werd toegestaan, heeft nog altijd de mogelijkheid om het voorkooprecht niet uit te oefenen, waardoor de andere kandidaat-koper alsnog de kans krijgt om het onroerend goed te kopen.

Deze voorkooprechten kunnen in iedere onderlinge overeenkomst opgenomen worden.

Wettelijke of decretale voorkooprechten

De wettelijke of decretale voorkooprechten zijn voorkooprechten die werden toegekend door het toedoen van de wet of een decreet (vb. decreet wooncode of decreet natuurbehoud).

Ook van de wettelijke voorkooprechten zijn er verschillende soorten. Zo heb je het wettelijk voorkooprecht bij pacht. Om dit verder te verduidelijken is het belangrijk om te weten wat pacht is.
Een pachtovereenkomst is een huurovereenkomst voor een onroerend goed of een gedeelte ervan die hoofdzakelijk gebruikt wordt voor landbouwexploitatie. Degene die zijn onroerend goed ter beschikking stelt, zal hiervoor een vergoeding ontvangen. De pachter heeft dus een wettelijk voorkooprecht. Dit wil zeggen dat hij doordat hij pachter is kan genieten van het voorkooprecht wanneer de verpachter beslist dat hij dit te koop wil stellen.

Andere vormen van wettelijke voorkooprechten, zijn in het voordeel van de overheid of een bepaalde organisatie. Zo kan een er bijvoorbeeld een voorkooprecht worden uitgeoefend door de Vlaamse Waterweg. Dit recht kan uitgeoefend worden in functie van het beheer of de exploitatie van de waterwegen.

Nog enkele andere voorbeelden:

  • Ruilverkaveling
  • Ruimtelijke ordening
  • Linkerscheldeoevergebied
  • Zeehavens
  • Integraal waterbeleid
  • Stadsvernieuwing
  • Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM)
  • Landinrichting
  • Complexe projecten

Hoe werkt het praktisch?

Wanneer een verkoper beslist om zijn onroerend goed te verkopen, begint deze procedure zoals het normaal start. De verkoper biedt zijn onroerend goed aan het publiek aan. Wanneer er een potentiële koper is, zal de koper met deze persoon een overeenkomst aangaan waarin een bepaalde prijs en bepaalde voorwaarden voor verkoop worden opgenomen.

Eens deze overeenkomst is opgemaakt, zal de notaris deze moeten voorleggen aan de persoon of instantie met het voorkooprecht. Deze persoon beslist dan of die zijn voorkooprecht zal uitoefenen of niet.
Beslist hij om het uit te oefenen, dan zal die aankopen aan dezelfde prijs en voorwaarden die werden opgenomen in de overeenkomst met de oorspronkelijke koper. Beslist hij zijn recht niet uit te oefenen, dan zal de verkoop doorgaan met de eerste koper. Deze verkoop gaat dan natuurlijk ook door aan de originele voorwaarden.